Hooggevoeligheid of HSP, een last of kracht?

Vanaf het moment dat we worden geboren, hebben we de hele dag door te maken met prikkels. Prikkels kun je beschrijven als stimulansen of invloeden die je zintuigen prikkelen en om aandacht vragen, zoals licht, geluiden, geuren, kleuren, informatie, kleding, voeding, emoties, gesprekken, etc. Deze prikkels maken deel uit van ons dagelijks leven en beïnvloeden ons als mens. Gewoonlijk ervaren we dit als normaal en staan we hier niet bij stil, we zijn ons niet continu bewust van alle interne en externe prikkels waar we aan worden blootgesteld.

Filter

Alle prikkels die binnenkomen, komen binnen via een filter in het informatieverwerkingssysteem in de hersenen. Afhankelijk van welke activiteit er uitgevoerd wordt, beslist de filter welke informatie er binnenkomt. Die gefilterde informatie wordt verwerkt in de hersenen. Een hooggevoelig persoon, ook wel een HSP (High Sensitive Person) genoemd, heeft deze filter niet. Je zou in beeldspraak kunnen zeggen dat als de filter normaal gesproken kleine gaatjes heeft waardoor informatie gefilterd wordt, heeft een hooggevoelig persoon een gatenkaas als filter, met veel grote gaten. Alle prikkels komen op ieder moment vol binnen, zonder filtering. Dit gebeurt veelal onbewust. Er zijn onderzoeken waarin met scans is vastgesteld dat er bij hooggevoelige mensen bij een bepaalde opdracht meer gebieden in de hersenen oplichten dan bij niet-hooggevoelige mensen. Dit wordt diepgaande verwerking genoemd. Bij hooggevoelige mensen functioneren de hersenen dus anders dan bij niet-hooggevoelige mensen.

Overprikkeling

Omdat hooggevoelige mensen interne en externe prikkels vele malen sneller en sterker ervaren, kunnen ze sneller overprikkeld raken. Dit kan door bijvoorbeeld harde geluiden, onverwachte gebeurtenissen of een wijziging van plannen. Door grote groepen mensen, door veel taken te moeten doen in een korte tijd, door een ontmoeting of telefoongesprek met iemand, maar ook door emotionele gebeurtenissen.

Je hebt kortdurende en chronische overprikkeling. Een voorbeeld van kortdurende overprikkeling is dat je na een dagje shoppen leeg en uitgeput thuiskomt. Je bent niet alleen de hele dag in de weer geweest, maar alle prikkels, drukte, kleuren, geuren, geluiden en mensen met ieder hun emotionele lading die je als HSP onbewust vaak oppikt, kunnen je helemaal leeggezogen hebben. Na een tijd van rust en minimale prikkels, klimt je energie weer op.

Je hebt ook chronische overprikkeling. Dit gebeurt bij langdurige stress, als je bijvoorbeeld niet lekker in je vel zit, kampt met stress, verdriet of traumatische ervaringen. Of als je stress ervaart omdat je werk doet wat niet bij je past, ergens woont waar je je niet fijn voelt of financiële zorgen hebt. Na langdurige negatieve interne of externe prikkels kan chronische overprikkeling ontstaan.

Er zijn er vele en bij iedereen kan het ook anders tot uiting komen, maar dit zijn enkele algemene voorbeelden van eerste signalen van overprikkeling: vermoeidheid, contact vermijden, slecht slapen, niet goed kunnen nadenken, geïrriteerd reageren, licht of geluid niet goed kunnen verdragen, hartkloppingen, paniekaanvallen, concentratieproblemen, geen eetlust of lichamelijke klachten. Dit zijn enkele voorbeelden die kunnen ontstaan bij chronische overprikkeling: chronische vermoeidheid, depressie of stemmingswisselingen, angsten, burn-out, slaapproblemen, verslavingen, paniekstoornissen of eetproblemen.

Last

Veel HSP’ers hebben de neiging zich terug te trekken. Ze gaan bewust of onbewust een teveel aan prikkels uit de weg. Ze kunnen niet altijd ‘meedoen’ en sluiten zich mogelijk zelfs af voor de buitenwereld. Voor vriendschappen, voor activiteiten, voor gezelligheid. Want iedere keer als er een overprikkeling ontstaat, kan dit gevolgen hebben. Ook als je je nog niet bewust van je hooggevoeligheid kun je met klachten rondlopen die niemand begrijpt en waar niemand een oplossing voor heeft. Het kan zijn dat je je alleen en niet serieus genomen voelt. Je voelt je anders dan anders, maar je begrijpt niet goed wat er aan de hand is. 

Als hooggevoelig persoon is het extra belangrijk je grenzen te onderzoeken, ernaar te handelen en jezelf en je lichaam serieus te nemen. Gun jezelf die rust en de stilte die je nodig hebt om weer op te laden. Zodat je dicht bij jezelf blijft, je energie op orde houdt en overprikkeling kunt voorkomen.

Kracht

Maar ondanks dat je er soms misschien even van baalt, omdat je weer eens eerder moet afhaken en de rust moet opzoeken, kan je hooggevoeligheid ook een verrijking zijn. Als je je eigenschap en je grenzen omarmt, kun je je hooggevoeligheid inzetten als kracht. Door je rijke innerlijke belevingswereld, beleef je alles intens. Als hooggevoelige raakt schoonheid, kunst en muziek je diep. Zoek dit op als het bij je past, je hele zijn zal ervan stralen. Je ziet waarschijnlijk details die anderen niet zien. Je kunt dit inzetten voor het goede, voor jezelf, voor een ander, voor je werk, voor hulp. Evenals het kunnen aanvoelen van stemmingen van anderen. Hoeveel mensen zou je hiermee verder kunnen helpen? Je grote rechtvaardigheidsgevoel kan de wereld veranderen. En met je zorgzaamheid kun je vele harten raken. 

Tips

Als hooggevoelige blijft het in onze hedendaagse maatschappij een uitdaging om overprikkeling te voorkomen. Maar er zijn dingen die hierbij kunnen helpen.

1. Neem op tijd gas terug. Neem niet meer hooi op je vork dan je aan kunt en maak keuzes die ervoor zorgen dat je niet overprikkeld raakt.

2. Neem je innerlijke wereld serieus. Ook rust van binnenuit is belangrijk om overprikkeling tegen te gaan. Gedachten en emoties kunnen veel invloed hebben, wees hier bewust van.

3. Richt je op positiviteit. Vooral negatieve gedachten roepen emoties op die veel prikkels geven. Om hiermee om te gaan zou je dagelijks kunnen mediteren of ontspanningsoefeningen kunnen doen. Klik hier voor hulpverleners die je kunnen helpen bij meditatie.

4. Onderzoek je grenzen en handel ernaar. Welke prikkels roepen een bepaalde reactie bij je op? Op welke momenten word je overladen door prikkels? Op welke plekken merk je dat je meer geprikkeld bent dan anders? Dit zijn vragen die je jezelf kunt stellen om een beter beeld te krijgen van de stimulansen waardoor je extra of juist minder geprikkeld wordt. Als je hierin een patroon kunt ontdekken, kun je actie ondernemen door bepaalde prikkels uit de weg te gaan of je er op voor te bereiden. Het kan handig zijn om een tijdje op te schrijven wanneer, waar en bij wie je extra of minder prikkels ervaart.

5. Zorg ook voor je energetisch systeem. Zorg dat je aura gesloten en ‘schoon’ is, dat je chakra’s goed werken en dat je goed geaard bent. De energetische verbinding met de trilling van de aarde houdt je energiesysteem krachtig. Klik hier voor hulpverleners die meer kunnen vertellen over je energiesysteem en hoe je zelf aan de slag kunt om dit schoon te houden. Klik hier voor het boek ‘Energetische bescherming – basisboek voor hooggevoelige mensen’ van Fons Delnooz en Patricia Martinot.

6. Houd je energieniveau goed in de gaten. Wissel inspanning tijdig af met ontspanning. Zelfs de meest ‘normale’ zaken zoals een boodschap doen, is inspanning. Zorg dat je rustmomenten inbouwt, zodat de energie weer wat kan opladen en dat je niet uitgeput raakt.

7. Maak een planning. Jezelf rust gunnen en die ook nemen zijn twee verschillende dingen. Het is niet altijd even gemakkelijk om voor jezelf te kiezen, ‘nee’ te moeten zeggen of dingen niet te kunnen doen die je toch erg graag zou willen doen. Als je een planning maakt met de dingen die je erg graag wilt doen, zie je ook meteen waar momenten zijn om dan rust in te bouwen.

8, Eet en drink gezond. Voeding is de brandstof voor je lichaam. Het is dus belangrijk regelmatig en gezond te eten en veel water te drinken. (Lees ook: Water en je gezondheid.) Hooggevoelige mensen hebben vaak voedingsallergieën. Als je hierover twijfelt, laat het uittesten door een deskundige. Klik hier voor hulpverleners die je kunnen helpen met voeding.

9. Douche ’s avonds voor het naar bed gaan. Door je gevoeligheid pikt je systeem veel energieën van anderen op. Dat kan als een zware deken ‘om je heen gaan hangen’. Water geleidt en helpt ook je energetisch systeem schoon te houden.

10. Trek op tijd aan de bel. Als je signalen van overprikkeling ervaart die niet weggaan, neem ze serieus en verander iets in je leven. Mocht je daar tips bij nodig hebben, zoek hulp, er is veel hulp voorhanden op het gebied van omgaan met hooggevoeligheid.

Heb je een vraag of wil je graag advies of begeleiding van een professional of ervaringsdeskundige?

Klik hier voor consulenten die je kunnen helpen op het gebied van hooggevoeligheid Klik hier voor de hulpverleners die nu beschikbaar zijn
Tips

Boek
Hoog sensitieve personen

Boek
Het werkboek voor
hoog sensitieve personen

Boek
Het Hoog sensitieve Kind

Boek
Hallo, ik ben Gwen

 

 

 

Boek
Open Ogen

 

 

 

 

Heb je zelf goede ervaringen, tips voor een ander of een vraag? Laat gerust je bericht achter.

Facebook
Google+
https://hulplijnonline.nl/hooggevoeligheid-of-hsp-een-last-of-kracht">
Twitter
LinkedIn
Instagram

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *